poniedziałek, 25 maja 2015

Mafia


Zawsze kiedy czytam książki (lub oglądam film) w których występują postacie czy wydarzenia historyczne ( a nie są to książki historyczne) staram się dowiedzieć czegoś o tym wydarzeniu czy zagadnieniu. Czasami jest to proste wystarczy zapytać "wszechwiedząca" Wikipedie, czasami wymaga to trochę głębszych poszukiwań. Od czasu do czasu, chciałabym zaprezentować efekty owych "badań". Oto pierwsze z nich.


Mafia 




Czym jest mafia? Mafia w obecnym znaczeniu to zorganizowana grupa przestępcza działająca w wielu dziedzinach (przemyt,narkotyki,hazard itp), często mająca powiązania z politykami czy policjantami. Jest to organizacja przestępcza oparta na bezwzględnie przestrzeganych zakazach, nakazach (nakazach milczenia, zachowania tajemnicy, posłuszeństwa i lojalności wobec szefa).

Większość ludzi na hasło Mafia odpowiada - Włochy, jest to dobre skojarzenie.
Korzenie Mafii sięgają Sycylii i hasła "la Cosa Nostra" co w tłumaczeniu oznacza nasza sprawa. Początkowo nie była to organizacja przestępcza, bardziej ruch oporu podczas hiszpańskiej "okupacji" Sycylii. Około 1865 roku określenie „mafia” pojawiło się po raz pierwszy w depeszy określającej ją jako „zajadłe stowarzyszenie przestępcze".Walka z "Mafią" od zawsze była bardo trudna bowiem istniało społeczne przyzwolenie na jej istnienie. Sycylijczycy uważają że Mafioso to wartościowy człowiek, który nie daje sobą pomiatać. 


"Mafia jest nieszkodliwa, to swoisty duch przekory, to podstawa sprzeciwu wobec grup dominacji, to zachowanie typu farceur, jak mówią Francuzi. Dziś nikt nie wspomni o Sycylii czy Włoszech, nie wspominając o mafii, a mafia i Sycylia czy Włochy to jedno. Mafia to roślina wyrosła na Sycylii i ten kwiat zdobi pierś każdego Sycylijczyka, czy tego chce czy nie (6).  Gabor Gelert, "Mafia" ( Książka i Wiedza, Warszawa 1993 r)

Największy socjograf Sycylii, Giuseppe Granieri, tak pisał o mafii:


"Mafia to spotęgowana samoświadomość, przecenianie siły jednostki, polegające na tym, że istnieje ktoś zdolny do prawidłowego rozstrzygania wszelkich sprzeczności, do uśmierzania wszelkich konfliktów. Mafioso domaga się szacunku, ale i on jest skłonny szanować kogoś, jeśli tego wymaga sytuacja. Jeśli zostanie skrzywdzony, nie zwraca się o obronę do sądu, nie szuka pomocy w prawie, gdyż uważa to za dowód własnej słabości, ponadto sprzeciwiałoby się to nienaruszalnemu prawu omerta, kto bowiem wzywa sędziego, jest dla mafiosa człowiekiem obmierzłym i podłym"

Mafia w Stanach Zjednoczonych

Jeżeli idea Mafii to włoski wynalazek to dlaczego znalazła się w stanach? To akurat proste, pojawiła się tam wraz z emigrantami z Włoch. Jednak za jej dobrobyt i rozpowszechnienie powinniśmy podziękować samym amerykanom. Na początku XX wieku USA okazało się idealnym miejscem na rozwój tej organizacji, dużo lepszym niż biedna Sycylia, dającym większe możliwości. Dodatkowym bonusem było wprowadzenie prohibicji, to było jak "lanie wody na młyn mafii". Wprowadzenie zakazu na sprzedaż alkoholu nie zmniejszyło popytu na ten trunek, pewnie wręcz przeciwnie - zgodnie z zasadą, że najbardziej pożądamy rzeczy zakazanych. A skoro był popyt znalazł się i dostawca, który potrafił i chciał go zaspokoić. W tamtych czasach organizacja ta zajmowała się głównie przemytem i handlem alkoholem, nielegalnym hazardem oraz prostytucją. Wtedy też pojawili się słynni do dnia dzisiejszego gangsterzy tacy jak: Al Capone, Frank Costello, Salvatore „Szczęściarz Luciano” Lucania, Albert Anastasia i Vito Genovese.
Ciekawy fakt stanowi struktura mafii amerykańskiej, która różni się od struktury tej działającej na Sycylii. Początkowo próbowano stworzyć ją jako, jak najdokładniejsze odzwierciedlenie pierwowzoru. Próbowali tego dokonać tzw "Wąsaci Piotrkowie" czyli pierwsi przywódcy mafii amerykańskiej, urodzeni we Włoszech w XIX wieku. Cechowali się oni przywiązaniem do tradycji, obrzędów i rytuałów takich jak przysięga krwi. Byli przeciwnikami kontaktów z osobami nie włoskiego pochodzenie. Takiemu działaniu przeciwstawiali się młodzi, którzy twierdzili, że powinno nawiązywać się kontakty z innymi emigrantami (nawiązywanie kontaktów oczywiście nie wiązało się z zaufaniem). Narastanie takiego konfliktu międzypokoleniowego doprowadziło do "Wojny castellammaryjskiej" w latach 1929-1931, pomiędzy Giuseppem Masserią a Salvatorem Maranzaną.
Śmierć obu przywódców zakończyła wojnę, jak również starą tradycyjną sycylijską mafię w Ameryce, której miejsce zajęła nowa Mafia amerykańska w ramach Syndykatu . Narodowy Syndykat przewidywał m.in. podział na Pięć Rodzin nowojorskiego świata przestępczego i zniesienie stanowiska "szefa szefów" (wł. capo di tutti capi); powołano organ rządzący, tzw. Komisję Syndykatu. Szacuje się, że obecnie na terenie Stanów Zjednoczonych działa ok 30 "rodzin".

Mafia stała się niekończącą inspiracją dla pisaży i scenarzystów. Przez wiele lat powstała wielka liczba książek i filmów poruszający ten temat. Każdy z nas jest w stanie wymienić kilka tytułów takich jak: "Chłopcy z ferajny", "Wrogowie publiczni", "Gamorra" czy inne. Co ciekawe Mario Puzo autor "Ojca Chrzestnego" uważał, że mafia istniała od zawsze a jej pierwszymi przedstawicielami była rodzina Borgiów z papieżem Aleksandrem IV na czele, ale o nich innym razem.

© Agata | WS | 1, 2.